استخوان ماهي

1- هدف: هدف از تدوين اين استاندارد ، يكپارچه سازي تعاريف، مفاهيم، كاربرد و استفاده از ابزار استخوان ماهي مي باشد.

2- محدوده اعتبار: اين استاندارد در سطح گروه صنعتي ايران خودرو قابل استفاده مي باشد.

3- مفاهيم و علائم

3/1 تعريف و علائم: ابزاري است كه به صورت گرافيكي رابطه بين علت( اثر) ومعلول( مشكل يا مشخصه هاي كليدي) را نشان مي دهد.

3/2 كاربرد

ü      شناسايي سطوح پايين تر مشخصه ها و فرايند هاي كليدي و علل تاثير گذار روي فرايند

ü      امكان درك مشترك از يك مشكل براي افراد تيم

ü      كاهش تصميم گيري اشتباه ناشي از عدم شناخت كافي نسبت به علل بروز مشكل

3/3 نقاط قوت ابزار

• دسته بندي علل تاثير گذار بر مشكل
• شناخت مشكل و علل آن در يك نگاه
• استفاده از جلسات طوفان ذهني

4- ضوابط

4/1 مراحل اجراي ابزار

1-      تشكيل تيم كاري به گونه اي كه افراد تيم شناخت كافي نسبت به مساله مورد نظر داشته باشند .

2-      برگزاري جلسات طوفان ذهني جهت تهيه ليست علل بالقوه تاثير گذار بر مشكل ( معلول )

3-      دسته بندي علل بالقوه ( ليست تكميل شده در گام قبل ) بر مبناي اصلي ترين پارامترهاي فرايند . براي مثال در فرايند هاي توليدي علل در  پنج دسته: ماشين ، مواد ، اندازه گيري ، روش و نيروي انساني دسته بندي مي شوند .[1]

4-      رسم خط اصلي ساختار نمودار و نوشتن مشكل ( معلول ) در سمت راست خط افقي

5-      ترسيم پارامترهاي اصلي فرايند به صورت شاخه هاي مجزا در اطراف خط افقي

6-      رسم علل بالقوه به صورت زير شاخه هاي هر يك از پارامترهاي اصلي فرايند ( طبق دسته بندي گام 3 )

7-      در صورت پيدا نمودن عللي كه در طوفان ذهني پيدا نشده است ليكن در زمان ترسيم نمودار مطرح مي گردد به بند 3 مراجعه فرماييد.

8-      شناسايي مهمترين علل تاثيرگذار بر مشكل بر مبناي تجربيات افراد تيم يا جمع آوري آمار از فرايند مورد نظر مي باشد.

مثال يك : نمودار علت و معلولي عدم عملكرد كولر ( استخراج شده از پروژه هاي سالهاي گذشته)

توضيحات :  در اين نمودار در صد بروز ايرادات به خوبي ديده مي شود، حتما اين نكته در زمان تهيه نمودار، ارائه و بر  روي آن تمركز شود.